Γράφει ο π.Κωνσταντίνος Παπανάτσιος
Πράγματι, όλα τα άσχημα και θανατηφόρα για την ψυχή μας πάθη, γεννούνται από τα τρία αρχηγικά πάθη, της φιληδονίας, της φιλοδοξίας και της φιλαργυρίας, αυτές είναι οι ρίζες όλων των παθών, όπως πολύ ορθά λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Αυτή η σοφή γνώμη των Αγίων μας Πατέρων, επαληθεύετε από τα θλιβερά γεγονότα τα οποία πολιτεύονται μέσα στην κοινωνία μας, και τα οποία δημιουργούν συνήθως, όσοι συνάνθρωποι μας πάσχουν από αυτά τα τρία πάθη. Πόσοι και πόσοι φόνοι, πόσα διαζύγια, πόσοι διχασμοί, πόσες έριδες, διαδραματίζονται κάθε ημέρα, ανάμεσα σε αρχηγούς κομμάτων π.χ., σε συναδέλφους, σε οικογένειες, σε φίλους, σε συγγενείς, εξ αιτίας της φιλοδοξίας για την αρχηγία, για το ποιος έχει δίκιο, για το ποιανού άποψη θα περάσει ή ποιος θα πάρει τον λόγο πρώτος π.χ...
Όμως ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, γνώριζε πάρα πολύ καλά τα αποτελέσματα τα οποία δημιουργούνται από το πάθος της φιλοδοξίας, και της αρχηγίας (ας πούμε) είτε της ατομικής, είτε της οικογενειακής, είτε της κοινωνικής, είτε της εκκλησιαστικής ζωής. Γι αυτό αγωνίστηκε να την εξαλείψει από τις καρδιές των ανθρώπων (και την δική μου καρδιά) λέγοντας: <<καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος, ἔσται ὑμῶν δοῦλος· ὥσπερ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν>> (Ματθαίος Κ' 27-28) και σε άλλο σημείο: <<ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.>> (Ματθαίος ΚΓ' 11-12).
Το γεγονός, ότι μέσω της φιλοδοξίας εισέρχεται στην ανθρώπινη ψυχή το δαιμόνιο ενός άλλου φοβερού πάθους, αυτού της υπερηφάνειας, είναι αρκετό, ώστε να πείσει κάθε άνθρωπο, να αγωνιστεί να το καταπολεμήσει με προσωπική θέληση και με την βοήθεια του Θεού, και να απομακρυνθεί από το πάθος αυτό. Όλα αυτά τα δαιμονικά αποτελέσματα, της αρχηγίας, της διχόνοιας μεταξύ των ανθρώπων, μας τα αναφέρει στην Α' επιστολή προς Κορινθίους ο Απόστολος Παύλος: <<ἐδηλώθη γάρ μοι περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί μου, ὑπὸ τῶν Χλόης ὅτι ἔριδες ἐν ὑμῖν εἰσι. λέγω δὲ τοῦτο, ὅτι ἕκαστος ὑμῶν λέγει· ἐγὼ μέν εἰμι Παύλου, ἐγὼ δὲ ᾿Απολλώ, ἐγὼ δὲ Κηφᾶ, ἐγὼ δὲ Χριστοῦ.>> (Α' 11-12).
Το δαιμόνιο της φιλοδοξίας μας λέει με στεντόρεια φωνή, ότι, είμαστε ικανοί για όλα, ότι έχουμε πάντα δίκιο (ακόμη και στο λάθος μας), ότι έχουμε προσόντα διοικήσεως, ότι εμείς αξίζουμε να αναλάβουμε θέσεις και αξιώματα περισσότερα από τους συνανθρώπους μας, τους οποίους θεωρούμε κατώτερους από εμάς, κι όταν αναλάβουμε τις θέσεις και τα αξιώματα και τις υποχρεώσεις, τότε διαπιστώνουμε την φτώχεια και την γυμνότητα μας και την ελαχιστότητα μας.
Πάντως το πάθος της φιλοδοξίας των ανθρώπων, είτε είναι φανερό, είτε κρυφό, δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην κοινωνία μας, μίση, αντιπάθειες, προδοσίες, συκοφαντίες, έριδες, διαζύγια, πολέμους, φόνους, κι ένα σορό ακόμη παρανομίες και φρικτά δεινά, προκειμένου ο φιλόδοξος άνθρωπος να πετύχει τον σκοπό του.
Πως όμως θα καταπολεμήσουμε όλοι μας το πάθος της φιλοδοξίας, το οποίο μας οδηγεί στην απομάκρυνση μας από τον Θεό, και στην απώλεια της ψυχής μας;
Για να καταπολεμήσουμε το φθοροποιό πάθος της φιλοδοξίας, πρέπει να αποκτήσουμε την μνήμη του θανάτου και την εσωτερική ταπείνωση. Αν ο άνθρωπος έχει ικανότητες και προϋποθέσεις, και αξίζει για κάτι, ο Ελεήμων Θεός, θα τα φέρει έτσι τα πράγματα, ώστε να υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες, και να προωθήσει εκεί που κρίνει, έναν άνθρωπο. Όπως τοποθέτησε τον Μωυσή στην θέση του οδηγού του λαού Του προς την την Γην της Επαγγελίας, όπως τοποθέτησε βασιλείς, προφήτες και Αγίους στις κατάλληλες θέσεις για να διαφυλάξει τον λαόν και την Εκκλησίαν Του, έτσι και τον κάθε ικανό άνθρωπο ο Θεός, δεν θα τον αφήσει, αλλά θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αξιοποιήσεως του.
Πάρα πολλοί άνθρωποι, δυστυχώς, έχασαν σώμα και ψυχή διότι απεβίωσαν από τον καημό τους, που δεν εκπλήρωσαν τους φιλόδοξους στόχους τους, λησμονώντας τον λόγο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού που λέει: <<ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. 12 ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. >> (Ματθαίος ΚΓ' 11-12).
Πράγματι, όλα τα άσχημα και θανατηφόρα για την ψυχή μας πάθη, γεννούνται από τα τρία αρχηγικά πάθη, της φιληδονίας, της φιλοδοξίας και της φιλαργυρίας, αυτές είναι οι ρίζες όλων των παθών, όπως πολύ ορθά λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Αυτή η σοφή γνώμη των Αγίων μας Πατέρων, επαληθεύετε από τα θλιβερά γεγονότα τα οποία πολιτεύονται μέσα στην κοινωνία μας, και τα οποία δημιουργούν συνήθως, όσοι συνάνθρωποι μας πάσχουν από αυτά τα τρία πάθη. Πόσοι και πόσοι φόνοι, πόσα διαζύγια, πόσοι διχασμοί, πόσες έριδες, διαδραματίζονται κάθε ημέρα, ανάμεσα σε αρχηγούς κομμάτων π.χ., σε συναδέλφους, σε οικογένειες, σε φίλους, σε συγγενείς, εξ αιτίας της φιλοδοξίας για την αρχηγία, για το ποιος έχει δίκιο, για το ποιανού άποψη θα περάσει ή ποιος θα πάρει τον λόγο πρώτος π.χ...
Όμως ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, γνώριζε πάρα πολύ καλά τα αποτελέσματα τα οποία δημιουργούνται από το πάθος της φιλοδοξίας, και της αρχηγίας (ας πούμε) είτε της ατομικής, είτε της οικογενειακής, είτε της κοινωνικής, είτε της εκκλησιαστικής ζωής. Γι αυτό αγωνίστηκε να την εξαλείψει από τις καρδιές των ανθρώπων (και την δική μου καρδιά) λέγοντας: <<καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος, ἔσται ὑμῶν δοῦλος· ὥσπερ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν>> (Ματθαίος Κ' 27-28) και σε άλλο σημείο: <<ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.>> (Ματθαίος ΚΓ' 11-12).
Το γεγονός, ότι μέσω της φιλοδοξίας εισέρχεται στην ανθρώπινη ψυχή το δαιμόνιο ενός άλλου φοβερού πάθους, αυτού της υπερηφάνειας, είναι αρκετό, ώστε να πείσει κάθε άνθρωπο, να αγωνιστεί να το καταπολεμήσει με προσωπική θέληση και με την βοήθεια του Θεού, και να απομακρυνθεί από το πάθος αυτό. Όλα αυτά τα δαιμονικά αποτελέσματα, της αρχηγίας, της διχόνοιας μεταξύ των ανθρώπων, μας τα αναφέρει στην Α' επιστολή προς Κορινθίους ο Απόστολος Παύλος: <<ἐδηλώθη γάρ μοι περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί μου, ὑπὸ τῶν Χλόης ὅτι ἔριδες ἐν ὑμῖν εἰσι. λέγω δὲ τοῦτο, ὅτι ἕκαστος ὑμῶν λέγει· ἐγὼ μέν εἰμι Παύλου, ἐγὼ δὲ ᾿Απολλώ, ἐγὼ δὲ Κηφᾶ, ἐγὼ δὲ Χριστοῦ.>> (Α' 11-12).
Το δαιμόνιο της φιλοδοξίας μας λέει με στεντόρεια φωνή, ότι, είμαστε ικανοί για όλα, ότι έχουμε πάντα δίκιο (ακόμη και στο λάθος μας), ότι έχουμε προσόντα διοικήσεως, ότι εμείς αξίζουμε να αναλάβουμε θέσεις και αξιώματα περισσότερα από τους συνανθρώπους μας, τους οποίους θεωρούμε κατώτερους από εμάς, κι όταν αναλάβουμε τις θέσεις και τα αξιώματα και τις υποχρεώσεις, τότε διαπιστώνουμε την φτώχεια και την γυμνότητα μας και την ελαχιστότητα μας.
Πάντως το πάθος της φιλοδοξίας των ανθρώπων, είτε είναι φανερό, είτε κρυφό, δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην κοινωνία μας, μίση, αντιπάθειες, προδοσίες, συκοφαντίες, έριδες, διαζύγια, πολέμους, φόνους, κι ένα σορό ακόμη παρανομίες και φρικτά δεινά, προκειμένου ο φιλόδοξος άνθρωπος να πετύχει τον σκοπό του.
Πως όμως θα καταπολεμήσουμε όλοι μας το πάθος της φιλοδοξίας, το οποίο μας οδηγεί στην απομάκρυνση μας από τον Θεό, και στην απώλεια της ψυχής μας;
Για να καταπολεμήσουμε το φθοροποιό πάθος της φιλοδοξίας, πρέπει να αποκτήσουμε την μνήμη του θανάτου και την εσωτερική ταπείνωση. Αν ο άνθρωπος έχει ικανότητες και προϋποθέσεις, και αξίζει για κάτι, ο Ελεήμων Θεός, θα τα φέρει έτσι τα πράγματα, ώστε να υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες, και να προωθήσει εκεί που κρίνει, έναν άνθρωπο. Όπως τοποθέτησε τον Μωυσή στην θέση του οδηγού του λαού Του προς την την Γην της Επαγγελίας, όπως τοποθέτησε βασιλείς, προφήτες και Αγίους στις κατάλληλες θέσεις για να διαφυλάξει τον λαόν και την Εκκλησίαν Του, έτσι και τον κάθε ικανό άνθρωπο ο Θεός, δεν θα τον αφήσει, αλλά θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αξιοποιήσεως του.
Πάρα πολλοί άνθρωποι, δυστυχώς, έχασαν σώμα και ψυχή διότι απεβίωσαν από τον καημό τους, που δεν εκπλήρωσαν τους φιλόδοξους στόχους τους, λησμονώντας τον λόγο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού που λέει: <<ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. 12 ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. >> (Ματθαίος ΚΓ' 11-12).
Ῥίζαι δὲ πάντων τῶν παθῶν, καὶ, ὡς ἂν εἴποι τις προτέτειαι,
φιληδονία, φιλοδοξία, φιλαργυρία, ἀφ' ὧν ἀποτίκτεται πᾶν κακόν.
(Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός)
φιληδονία, φιλοδοξία, φιλαργυρία, ἀφ' ὧν ἀποτίκτεται πᾶν κακόν.
(Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός)
